۱. کنترل خونریزی و حفظ لخته
- گاز استریل روی محل جراحی را حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه با فشار ملایم گاز بگیرید و فقط در صورت نیاز طبق دستور پزشک تعویض کنید.
- تف نکنید، دهان را با شدت آبکشی نکنید و با نی مایعات ننوشید؛ این کارها میتواند لخته را جدا کند و باعث خونریزی مجدد یا «خشک شدن حفره» شود.
- وجود کمی خونآبه و مزه خون در چند ساعت اول طبیعی است؛ اگر خونریزی بهصورت جریانی یا مداوم بود، با مطب تماس بگیرید.
۲. تورم و کبودی
- در ۲۴ ساعت اول، هر ۲۰ دقیقه یکبار کیسه یخ یا کمپرس سرد را روی گونه همان سمت قرار دهید و ۲۰ دقیقه استراحت دهید.
- تورم معمولاً در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول به اوج میرسد و سپس بهتدریج کاهش مییابد.
- کبودی خفیف روی پوست در برخی موارد طبیعی است و طی چند روز کمرنگتر میشود.
۳. استراحت و وضعیت سر
- روز جراحی، استراحت در منزل و پرهیز از فعالیت سنگین (ورزش، بلند کردن اجسام سنگین) توصیه میشود.
- هنگام استراحت، بهتر است سر کمی بالاتر از سطح بدن باشد (مثلاً با یک بالش اضافه زیر سر) تا تورم کمتر شود.
- از خم شدن طولانیمدت سر به پایین، حداقل در ۲۴ ساعت اول، خودداری کنید.
۴. تغذیه بعد از جراحی
- تا زمانی که بیحسی کامل از بین نرفته، بهتر است فقط مایعات خنک یا ولرم و غذاهای نرم مصرف کنید تا لب و گونه را اشتباهی گاز نگیرید.
- در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، از خوراکیهای داغ، خیلی سفت، ترد و تیز (تهدیگ سفت، چیپس سفت، آجیل سخت و...) خودداری کنید.
- بیشتر از سمت مقابل محل جراحی غذا بجوید تا به ناحیه زخم فشار وارد نشود.
۵. داروها و بهداشت دهان
- مسکن و آنتیبیوتیکهای تجویز شده را دقیقاً طبق دستور و در زمانهای مشخص مصرف کنید؛ مصرف ناقص آنتیبیوتیک میتواند باعث عود عفونت شود.
- مسواکزدن دندانهای دیگر طبق روال ادامه یابد؛ فقط روی محل جراحی تا ۲۴ ساعت اول مسواک نکشید.
- از روز دوم، در صورت تجویز، میتوانید دهان را بهآرامی با آب نمک ولرم یا دهانشویه مناسب شستوشو دهید؛ بدون غرغره شدید.
- سیگار و قلیان حداقل تا ۷۲ ساعت ممنوع است؛ این موارد ریسک عفونت و خشک شدن حفره (Dry Socket) را بهطور قابلتوجهی بالا میبرند.
۶. بخیهها
- اگر بخیه جذبی استفاده شده باشد، معمولاً طی چند روز تا چند هفته خودبهخود حل میشود و نیازی به کشیدن آنها نیست.
- در صورت استفاده از بخیه غیرجذبی، زمان مراجعه برای کشیدن بخیه توسط پزشک به شما اعلام میشود؛ این زمان را حتماً جدی بگیرید.
- از دستکاری بخیه و محل جراحی با زبان، دست یا اشیاء نوکتیز خودداری کنید.
۷. چه زمانی حتماً تماس بگیرید؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، حتماً با مطب تماس بگیرید یا برای معاینه مراجعه کنید:
- خونریزی شدید یا مداومی که با فشار گاز استریل طی ۲۰–۳۰ دقیقه کاهش پیدا نکند.
- دردی که بعد از چند روز، به جای بهتر شدن، هر روز شدیدتر میشود یا با مسکنهای تجویزی قابل کنترل نیست.
- تورم شدید صورت، تب، لرز، ضعف یا احساس ناخوشی عمومی.
- بوی بد شدید از دهان یا خروج چرک از محل جراحی.
- مشکل واضح در باز کردن دهان، بلع یا تنفس.
