ایمپلنت دندانی چیست؟

ایمپلنت دندانی دقیقاً چیست؟

ایمپلنت دندانی در واقع یک ریشه مصنوعی تیتانیومی است که داخل استخوان فک قرار می‌گیرد و نقش ریشه دندان از دست‌رفته را بازی می‌کند. بعد از جوش خوردن ایمپلنت با استخوان، روی آن یک قطعه میانی (اباتمنت) و در نهایت روکش دندان قرار می‌گیرد؛ به‌طوری‌که ظاهر و عملکرد آن تا حد زیادی شبیه دندان طبیعی شما خواهد بود.

به زبان ساده، ایمپلنت دندانی جایگزینی ثابت و طولانی‌مدت برای دندان از دست‌رفته است که برخلاف دندان مصنوعی متحرک، در دهان تکان نمی‌خورد و مثل دندان خودتان با آن غذا می‌جوید.

چه زمانی ایمپلنت بهترین انتخاب است؟

تصمیم نهایی بعد از معاینه و بررسی عکس گرفته می‌شود، اما به‌طور کلی ایمپلنت در شرایط زیر یک گزینه بسیار مناسب محسوب می‌شود:

  • یک یا چند دندان خود را از دست داده‌اید و می‌خواهید جایگزین ثابت داشته باشید.
  • از حرکت دندان مصنوعی متحرک خسته شده‌اید یا با آن راحت غذا نمی‌جوید.
  • نمی‌خواهید برای بریج، دندان‌های سالم کناری را تراش دهید.
  • استخوان فک شما (یا بعد از پیوند استخوان) شرایط مناسب برای کاشت ایمپلنت را دارد.
  • بیماری‌های سیستمیک (مثل دیابت) شما تحت کنترل است و سیگار مصرف نمی‌کنید یا حداقل است.
در بسیاری از موارد، ایمپلنت دندانی بهترین راه برای جلوگیری از تحلیل استخوان فک در ناحیه بی‌دندانی است؛ چون مانند ریشه طبیعی، نیرو را به استخوان منتقل می‌کند.

مراحل انجام ایمپلنت دندانی چگونه است؟

روند درمان ایمپلنت در چند مرحله انجام می‌شود:

  • ۱. معاینه، عکس و طرح درمان: ابتدا دندان‌پزشک با معاینه بالینی و بررسی رادیوگرافی (و در صورت نیاز CBCT) وضعیت استخوان، فضای موجود و دندان‌های مجاور را بررسی می‌کند و تعداد ایمپلنت‌ها و نوع درمان را مشخص می‌کند.
  • ۲. جراحی کاشت پایه (فیکسچر): در یک جلسه با بی‌حسی موضعی، ایمپلنت در استخوان فک قرار داده می‌شود. این مرحله معمولاً با درد قابل‌کنترل و شبیه سایر جراحی‌های کوچک دهان است.
  • ۳. دوره ترمیم و جوش خوردن استخوان (اوسئواینتگریشن): در این مدت (معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه بسته به شرایط استخوان و ایمپلنت)، استخوان به تدریج دور ایمپلنت را احاطه می‌کند و آن را محکم می‌کند.
  • ۴. مرحله هیلینگ و قالبگیری: بعد از اطمینان از جوش خوردن، قطعه‌ای به نام هیلینگ روی ایمپلنت قرار داده می‌شود تا لثه شکل مناسب پیدا کند؛ سپس از ایمپلنت قالبگیری شده و برای ساخت روکش به لابراتوار ارسال می‌شود.
  • ۵. نصب روکش نهایی: در انتها روکش سرامیکی یا زیرکونیا روی ایمپلنت نصب می‌شود و دندان جدید آماده استفاده است.

آیا کاشت ایمپلنت درد دارد؟

خودِ جراحی ایمپلنت با بی‌حسی موضعی مناسب انجام می‌شود و در حین کار نباید درد قابل‌توجهی احساس کنید؛ فقط احساس فشار یا لرزش دستگاه ممکن است حس شود.

بعد از جراحی، طبیعی است که چند روز اول کمی درد، تورم یا احساس کوفتگی ناحیه داشته باشید که معمولاً با مسکن‌های معمولی و رعایت دستورات بعد از جراحی قابل‌کنترل است.

در مواردی که تعداد ایمپلنت‌ها زیاد باشد یا نیاز به جراحی‌های همراه (مثل پیوند استخوان / سینوس‌لیفت) وجود داشته باشد، ممکن است دوره نقاهت کمی طولانی‌تر شود که همه این موارد قبل از شروع درمان برای شما توضیح داده می‌شود.

ماندگاری ایمپلنت دندانی چقدر است؟

ایمپلنت در صورت انتخاب درست، جراحی استاندارد و مراقبت صحیح بیمار می‌تواند سال‌های طولانی در دهان باقی بماند. عواملی که روی ماندگاری ایمپلنت تأثیر دارند عبارت‌اند از:

  • بهداشت دهان و دندان (مسواک، نخ‌دندان و در صورت توصیه، دهان‌شویه)
  • عدم مصرف سیگار یا حداقل‌کردن آن
  • کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت
  • حضور مرتب در جلسات چکاپ و جرمگیری دوره‌ای
  • جلوگیری از فشارهای شدید و عادات مخرب (مثل دندان‌قروچه)

اگر این موارد رعایت شود، ایمپلنت می‌تواند سال‌ها عملکرد خوبی داشته باشد و جایگزینی مطمئن برای دندان از دست‌رفته شما باشد.

مراقبت‌های بعد از جراحی ایمپلنت و بعد از روکش

بعد از کاشت ایمپلنت، رعایت چند نکته ساده، احتمال عوارض را به حداقل می‌رساند:

  • استفاده منظم از داروهایی که دندان‌پزشک تجویز کرده است (مسکن، آنتی‌بیوتیک در صورت نیاز).
  • کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول برای کاهش تورم.
  • پرهیز از جویدن غذاهای سفت روی ناحیه جراحی تا زمان اعلام دندان‌پزشک.
  • رعایت بهداشت دهان با مسواک نرم و در صورت توصیه، دهان‌شویه مناسب.
  • حضور در ویزیت‌های پیگیری جهت بررسی روند ترمیم.
در صورت بروز درد شدید، خونریزی غیرعادی، تورم زیاد یا خروج چرک حتماً در اولین فرصت با مطب تماس بگیرید و خودسرانه دارو مصرف نکنید.

بعد از تحویل روکش ایمپلنت نیز رعایت بهداشت و چکاپ‌های دوره‌ای بسیار مهم است تا لثه و استخوان اطراف ایمپلنت سالم بماند و دچار التهاب نشود.

چه عواملی روی هزینه ایمپلنت تأثیر می‌گذارند؟

هزینه دقیق ایمپلنت به عوامل مختلفی بستگی دارد و معمولاً بعد از معاینه و بررسی عکس مشخص می‌شود. مهم‌ترین مواردی که روی هزینه اثر دارند:

  • تعداد ایمپلنت موردنیاز در هر فک
  • نوع و برند ایمپلنت (سیستم مورد استفاده)
  • نیاز یا عدم نیاز به جراحی‌های تکمیلی مثل پیوند استخوان یا سینوس‌لیفت
  • نوع روکش نهایی (سرامیک، زیرکونیا و...)
  • شرایط کلی دهان و دندان و طرح درمان کلی بیمار

در مرکز دندانپزشکی دکتر مرام سعی می‌کنیم بین کیفیت درمان و هزینه تعادل مناسبی برقرار شود و قبل از شروع کار، طرح درمان و حدود هزینه به طور شفاف برای شما توضیح داده می‌شود.

سوالات متداول درباره ایمپلنت دندانی

آیا برای انجام ایمپلنت سن خاصی لازم است؟
معمولاً بعد از پایان رشد استخوان (حدود ۱۸ سالگی به بعد) می‌توان برای ایمپلنت اقدام کرد. در سنین بالاتر محدودیت مطلق وجود ندارد؛ مهم‌تر از سن شناسنامه‌ای، وضعیت عمومی سلامت، کیفیت استخوان فک و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای است.
اگر دیابت داشته باشم می‌توانم ایمپلنت انجام دهم؟
در صورتی که دیابت شما خوب کنترل شده باشد (طبق نظر پزشک معالج داخلی یا غدد)، با رعایت اصول و مراقبت‌ها امکان کاشت ایمپلنت وجود دارد. در موارد دیابت کنترل‌نشده، خطر عفونت و عدم جوش خوردن ایمپلنت بالا می‌رود.
کدام بهتر است؛ ایمپلنت یا بریج ثابت؟
ایمپلنت معمولاً درمان محافظه‌کارانه‌تری است، چون نیازی به تراش دندان‌های سالم کناری ندارد و از تحلیل استخوان ناحیه هم تا حدی پیشگیری می‌کند. با این حال در بعضی شرایط (مثلاً وقتی دندان‌های مجاور خودشان نیاز به روکش دارند) بریج هم می‌تواند گزینه مناسبی باشد. انتخاب نهایی بعد از معاینه و بررسی عکس انجام می‌شود.
آیا می‌توان هم‌زمان با کشیدن دندان، ایمپلنت را هم قرار داد؟
در برخی موارد، بله. به این روش «ایمپلنت فوری» یا Immediate Implant گفته می‌شود. اما این انتخاب به میزان عفونت، وضعیت استخوان و شرایط کلی ناحیه بستگی دارد و برای همه‌ی دندان‌ها و همه‌ی بیماران قابل انجام نیست.
سیگار چه تأثیری روی موفقیت ایمپلنت دارد؟
مصرف سیگار یکی از عوامل مهم کاهش موفقیت ایمپلنت است؛ هم احتمال جوش نخوردن ایمپلنت را بالا می‌برد و هم در درازمدت خطر التهاب لثه و تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت را بیشتر می‌کند. هرچه مصرف سیگار کمتر یا قطع شود، شانس موفقیت درمان بالاتر است.
چقدر بعد از ایمپلنت می‌توانم با آن غذا بجوم؟
در بیشتر موارد، تا قبل از جوش خوردن کامل ایمپلنت، توصیه می‌شود روی ناحیه جراحی غذای سفت جویده نشود. زمان دقیق استفاده از دندان جدید (روکش ایمپلنت) به طرح درمان شما و نظر دندان‌پزشک بستگی دارد و در جلسات ویزیت برایتان توضیح داده می‌شود.

جمع‌بندی و توصیه دکتر مرام به مراجعین

از دست دادن یک دندان، فقط یک مشکل ظاهری نیست؛ در بلندمدت می‌تواند باعث تحلیل استخوان فک، جابجایی دندان‌های مجاور و اختلال در جویدن شود. ایمپلنت دندانی یکی از بهترین و پایدارترین روش‌ها برای جایگزینی دندان از دست‌رفته است.

  • اگر شرایط مناسب داشته باشید، ایمپلنت می‌تواند مانند دندان طبیعی برای شما کار کند.
  • مهم است که تصمیم عجولانه نگیرید و قبل از اقدام، طرح درمان دقیق دریافت کنید.
  • رعایت بهداشت و پیگیری‌های دوره‌ای بعد از درمان، به اندازه خودِ جراحی اهمیت دارد.

توصیه من به مراجعین این است که اگر دندانی را از دست داده‌اید، موضوع را به تعویق نیندازید. هرچه سریع‌تر برای بررسی و مشاوره اقدام کنید، گزینه‌های درمانی ساده‌تر و نتایج پایدارتر خواهند بود.