سوالات متداول بیماران

اگر ترمیم شما کامپوزیت همرنگ باشد، معمولاً بعد از رفتن اثر بی‌حسی می‌توانید به‌صورت معمول غذا بخورید، فقط بهتر است همان روز روی آن دندان چیز خیلی سفت نجوید. در ترمیم‌های آمالگام (نقره‌ای) معمولاً توصیه می‌شود تا چند ساعت روی آن سمت چیزی نجوید تا ترمیم کاملاً سفت شود. این موارد در پایان کار متناسب با نوع ترمیم برای شما توضیح داده می‌شود. برای نکات دقیق‌تر می‌توانید صفحه «مراقبت‌های بعد از ترمیم کامپوزیت» و «مراقبت‌های بعد از آمالگام» را ببینید.

کامپوزیت همرنگ دندان است و از نظر زیبایی، مخصوصاً در دندان‌های جلویی و ناحیه لبخند، برتری واضحی دارد. در عوض، هنگام سفت شدن کمی «جمع می‌شود» (انقباض حین پلیمریزاسیون) و به رطوبت حین کار بسیار حساس است؛ یعنی اگر تکنیک و ایزولاسیون کامل نباشد، در حاشیه‌ها می‌تواند میکرولیکیج و پوسیدگی ثانویه ایجاد شود.

آمالگام برعکس، بعد از قرار گرفتن در حفره، مقدار کمی «انبساط» پیدا می‌کند و این انبساط خفیف، به بسته‌شدن لبه‌ها و تحمل بهتر نیرو کمک می‌کند. به همین دلیل، در بسیاری از دندان‌های خلفی با حفره‌های بزرگ و جویدن سنگین، اگر زیبایی در اولویت نباشد، آمالگام از نظر دوام مکانیکی و تحمل نیرو در درازمدت معمولاً پایدارتر از حتی بهترین کامپوزیت‌ها عمل می‌کند، به‌خصوص در دهان‌هایی که کنترل رطوبت سخت است.

در عین حال، آمالگام از نظر رنگ تیره است و برای ناحیه لبخند مناسب نیست و در بعضی کشورها محدودیت‌هایی برای مصرف آن در گروه‌های خاص (مثل بارداری) وجود دارد. انتخاب نهایی بین کامپوزیت و آمالگام، بر اساس محل دندان، اندازه پوسیدگی، شدت نیروهای جویدن، سطح توقع زیبایی و وضعیت بهداشت دهان شما انجام می‌شود.

بله، در بسیاری از موارد، تا چند روز یا حتی چند هفته بعد از ترمیم ممکن است نسبت به سرما، گرما یا فشار جویدن کمی حساسیت وجود داشته باشد. این حساسیت باید به‌تدریج کمتر شود. اگر درد شدید، ضربان‌دار یا درد شبانه دارید یا حساسیت هر روز بدتر می‌شود، حتماً نیاز به معاینه مجدد دارید؛ ممکن است عصب دندان درگیر شده باشد یا ارتفاع ترمیم نیاز به تنظیم داشته باشد.

ماندگاری ترمیم به عوامل زیادی مثل اندازه پوسیدگی، نوع ماده ترمیمی، کیفیت انجام کار، بهداشت دهان، عادت‌های غذایی و میزان فشار جویدن بستگی دارد. به‌طور کلی اگر به‌موقع جرمگیری و چکاپ انجام شود و بهداشت دهان مناسب باشد، یک ترمیم خوب می‌تواند سال‌ها بدون مشکل باقی بماند.

بله. خیلی از پوسیدگی‌ها بدون درد شروع و پیشرفت می‌کنند و وقتی درد ظاهر می‌شود که درگیری عصب یا عفونت ایجاد شده است. تشخیص و درمان زودهنگام پوسیدگی کمک می‌کند با حداقل تراش و هزینه، دندان حفظ شود و نیاز به عصب‌کشی و درمان‌های پیچیده کمتر شود.

شکست ترمیم می‌تواند به دلیل پوسیدگی جدید در اطراف آن، جویدن خوراکی‌های خیلی سفت، دندان‌قروچه شبانه، ضربه ناگهانی یا گذشت سال‌ها از عمر ترمیم باشد. در چنین مواردی لازم است دندان معاینه شود تا هم وضعیت زیر ترمیم بررسی شود و هم ترمیم جدید با ابعاد و طراحی مناسب انجام شود.

صرفاً به خاطر رنگ، تعویض ترمیم آمالگام همیشه ضروری نیست. معیار اصلی، سلامت لبه‌ها، نبودن پوسیدگی جدید، و عدم وجود ترک یا نشتی زیر ترمیم است. اگر از نظر زیبایی در ناحیه لبخند آزاردهنده است، می‌توان بعد از معاینه و ارزیابی رادیوگرافی، گزینه تعویض با کامپوزیت همرنگ را بررسی کرد.

خیر. در جرم‌گیری حرفه‌ای، رسوبات سخت (جرم) و پلاک‌های رنگ‌گرفته از روی سطح دندان برداشته می‌شود و مینای سالم زیر آن حفظ می‌شود. دستگاه‌های جرم‌گیری روی سطح دندان حرکت کنترل‌شده دارند و اگر به‌صورت اصولی انجام شوند، به مینای دندان آسیب نمی‌رسانند؛ برعکس، به سلامت لثه و دندان کمک می‌کنند.

فاصله مناسب برای جرم‌گیری به میزان تشکیل جرم، سیگار کشیدن، وضعیت لثه و بهداشت دهان بستگی دارد. برای بسیاری از افراد، جرم‌گیری و معاینه دوره‌ای هر ۶ تا ۱۲ ماه توصیه می‌شود. در برخی بیماران با مشکلات لثه یا ریسک بالاتر، ممکن است فاصله‌ها کوتاه‌تر (مثلاً هر ۴ تا ۶ ماه) پیشنهاد شود.

بله، بعد از برداشتن جرم، سطح ریشه و نواحی‌ای که قبلاً زیر جرم پنهان بوده‌اند ممکن است برای مدتی نسبت به سرما یا گرما حساس‌تر شوند. این حساسیت معمولاً طی چند روز تا چند هفته کاهش می‌یابد. استفاده از خمیردندان ضدحساسیت و رعایت دقیق توصیه‌های دهان و دندان به کاهش این حس کمک می‌کند. اگر حساسیت شدید یا طولانی‌مدت بود حتماً باید بررسی شود.

جرم‌گیری برای برداشتن رسوبات و جرم سخت و پلاک از روی دندان و اطراف لثه است و هدف اصلی آن سلامت لثه و دندان است. بلیچینگ یک درمان زیبایی است که با مواد مخصوص، رنگ خود مینای دندان را روشن‌تر می‌کند. معمولاً قبل از بلیچینگ، انجام جرم‌گیری و پولیش توصیه می‌شود تا نتیجه روشن‌تر شدن یکنواخت‌تر و بهتر باشد. توضیحات کامل‌تر درباره بلیچینگ را می‌توانید در صفحه «بلیچینگ دندان چیست؟» بخوانید.

کامپوزیت ونیر مستقیماً روی دندان توسط دندانپزشک لایه‌لایه شکل داده می‌شود و در یک یا چند جلسه در مطب تکمیل می‌شود، معمولاً تراش دندان کمتر است و در صورت نیاز قابل ترمیم و اصلاح در همان مطب است. لمینیت سرامیکی توسط لابراتوار ساخته می‌شود، دقت و ثبات رنگ بسیار بالایی دارد اما معمولاً نیاز به تراش بیشتری دارد و روند درمان چندمرحله‌ای است (قالبگیری، ساخت در لابراتوار، چسباندن با سمان مخصوص).

در صفحه «لمینیت یا کامپوزیت؟» و همین‌طور «کامپوزیت ونیر چیست؟» این تفاوت‌ها را با عکس و مثال‌های بیشتر توضیح داده‌ایم.

در صورت انجام صحیح، استفاده از مواد باکیفیت و رعایت بهداشت و معاینات دوره‌ای، کامپوزیت ونیر می‌تواند سال‌ها ظاهر خوبی داشته باشد. با این حال، کامپوزیت نسبت به سرامیک بیشتر مستعد رنگ‌گرفتن از چای، قهوه، سیگار و رنگدانه‌های غذایی است. پولیش دوره‌ای و اصلاح سطحی در ویزیت‌های بعدی کمک می‌کند ظاهر کامپوزیت‌ها تازه‌تر بماند. در مقاله «کامپوزیت ونیر چیست؟» درباره ماندگاری و مراقبت‌ها بیشتر نوشته‌ایم.

در ۴۸ ساعت اول بعد از بلیچینگ بهتر است از مواد غذایی و نوشیدنی‌های رنگی مثل چای پررنگ، قهوه، نوشابه‌های تیره، سس گوجه، زعفران، لبوی پررنگ و سیگار خودداری کنید. این دوره را «رژیم سفید» می‌نامیم؛ هرچه رعایت این دوره بهتر باشد، نتیجه روشن‌شدن دندان‌ها پایدارتر و یکنواخت‌تر خواهد بود. جزئیات بیشتر رژیم غذایی بعد از سفید کردن را می‌توانید در صفحه «بلیچینگ دندان چیست؟» ببینید.

بلیچینگ رنگ دندان‌ها را برای مدت قابل‌توجهی روشن‌تر می‌کند اما دائمی نیست. بسته به عادات غذایی، مصرف نوشیدنی‌های رنگی و سیگار، به‌تدریج ممکن است مقداری برگشت رنگ اتفاق بیفتد. بسیاری از بیماران هر چند سال یک‌بار با یک یا دو جلسه بلیچینگ مجدد یا استفاده از تری خانگی، رنگ مطلوب خود را حفظ می‌کنند. در مقاله «بلیچینگ دندان» به‌طور کامل درباره پایداری نتیجه و روش‌های نگهداری توضیح داده‌ایم.

در دندان‌های دارای درمان زیبایی بهتر است از گاز زدن مستقیم مواد سخت مثل یخ، ته‌دیگ سفت، آجیل خیلی سفت و خوراکی‌های مشابه با دندان‌های جلو خودداری کنید. این مورد هم برای دندان طبیعی و هم برای ترمیم‌های زیبایی توصیه می‌شود؛ رعایت این نکته به افزایش طول عمر کامپوزیت‌ها و لمینیت‌ها کمک می‌کند و احتمال لب‌پریدگی را کاهش می‌دهد.

در صورت استفاده از مواد استاندارد و غلظت مناسب زیر نظر دندانپزشک، بلیچینگ به مینای سالم آسیب نمی‌زند. ممکن است تا مدتی حساسیت گذرای دندانی ایجاد شود که معمولاً با ژل ضدحساسیت یا خمیردندان مخصوص کنترل می‌شود و به‌تدریج از بین می‌رود. در صفحه «بلیچینگ دندان چیست؟» درباره عوارض احتمالی و راه‌های کنترل آن‌ها توضیح داده‌ایم.

خیر. مواد ترمیمی مثل کامپوزیت، لمینیت سرامیکی و روکش‌ها با بلیچینگ روشن‌تر نمی‌شوند و فقط دندان طبیعی روشن می‌شود. به همین دلیل اگر روی برخی دندان‌ها روکش یا لمینیت قدیمی دارید، ممکن است بعد از بلیچینگ نیاز باشد رنگ آن‌ها دوباره تنظیم یا در مواردی تعویض شوند تا هماهنگی رنگی لبخند حفظ شود. این نکته در طراحی طرح لبخند نیز در مقاله «بازسازی لبخند» مدنظر قرار گرفته است.

جرمگیری دوره‌ای حرفه‌ای نه‌تنها ضرر ندارد، بلکه کمک می‌کند حاشیه لثه و دندان‌ها سالم بماند و رنگدانه‌ها از سطح ترمیم‌ها برداشته شود. فقط باید از ابزار و خمیرهای مناسب استفاده شود تا سطح کامپوزیت یا لمینیت بیش از حد زبر نشود؛ این کار در ویزیت‌های دوره‌ای توسط دندانپزشک انجام می‌شود.

مدت‌زمان عصب‌کشی به تعداد ریشه‌ها، شدت عفونت و شرایط دندان بستگی دارد. برای بعضی دندان‌ها می‌توان درمان را در یک جلسه انجام داد، اما در دندان‌های با عفونت شدید یا کانال‌های پیچیده، ممکن است درمان در دو یا چند جلسه انجام شود تا نتیجه پایدارتر و ایمن‌تر باشد. در صفحه «درمان ریشه (عصب‌کشی)» مراحل درمان را به‌صورت تصویری توضیح داده‌ایم.

قبل از شروع درمان، دندان و ناحیه اطراف آن کاملاً بی‌حس می‌شود و در حین کار نباید درد احساس کنید. در برخی موارد به‌خصوص دندان‌های شدیداً ملتهب، ممکن است برای رسیدن به بی‌حسی کامل نیاز به زمان بیشتری باشد. بعد از درمان، تا چند روز درد یا حساسیت با جویدن طبیعی است و معمولاً با مسکن‌های ساده کنترل می‌شود. اگر عمده مشکل شما «درد شبانه دندان» است، پیشنهاد می‌کنیم مقاله «درد دندان در شب» را بخوانید.

بعد از عصب‌کشی، دندان آب‌دار بودن و انعطاف طبیعی خود را تا حدی از دست می‌دهد و دیواره‌های آن ضعیف‌تر می‌شوند. اگر روی چنین دندانی روکش استاندارد قرار نگیرد، احتمال ترک و شکستگی دندان در طول زمان بالا می‌رود. روکش به‌عنوان یک «کلاه محافظ» دور دندان عمل می‌کند و آن را در برابر فشار جویدن تقویت می‌کند. در مقاله «چرا بعد از عصب‌کشی باید روکش شود؟» این موضوع با تصاویر و مثال‌های بیشتر توضیح داده شده است.

اگر عصب‌کشی اصولی انجام شود، کانال‌ها به‌خوبی پر شده باشند و در زمان مناسب روکش استاندارد روی دندان قرار گیرد، دندان می‌تواند سال‌ها مانند یک دندان سالم برای شما کار کند. عواملی مثل بهداشت دهان، فشارهای شدید جویدن، دندان‌قروچه و چکاپ‌های دوره‌ای در ماندگاری این دندان‌ها بسیار مؤثر است. در صورتی که دندان قبلاً عصب‌کشی شده و دوباره دچار مشکل شده است، مقاله «درمان ریشه مجدد» می‌تواند برایتان مفید باشد.

تا چند روز، حتی یکی دو هفته بعد از عصب‌کشی، مقداری درد با جویدن یا حساسیت به فشار طبیعی است و معمولاً با مسکن‌های معمول کنترل می‌شود و رو به بهبود می‌رود. اگر درد شدید، خودبه‌خودی، شبانه یا همراه با تورم و تب دارید، حتماً باید سریعاً معاینه شوید تا در صورت نیاز درمان تکمیلی (مثل تنظیم ارتفاع یا درمان مجدد) انجام شود.

تغییر رنگ دندان بعد از درمان ریشه می‌تواند به‌دلیل باقی‌ماندن مواد خونی یا بافتی داخل تاج، نوع مواد داخل کانال یا قدیمی بودن ترمیم باشد. در بسیاری از موارد می‌توان با سفیدکردن داخلی دندان عصب‌کشی‌شده یا جایگزینی ترمیم قدیمی و نهایتاً روکش استاندارد، زیبایی رنگ دندان را تا حد خوبی برگرداند.

بله؛ اگر به هر دلیل نشت بزاق و میکروب از طریق پوسیدگی جدید، ترمیم نامناسب یا کانال‌های فرعی اتفاق بیفتد ممکن است در طول زمان عفونت مجدد ایجاد شود. در این موارد معمولاً «درمان ریشه مجدد» (عصب‌کشی مجدد) یا در بعضی شرایط جراحی انتهای ریشه مطرح می‌شود که بعد از بررسی رادیوگرافی تصمیم‌گیری خواهد شد. جزئیات این وضعیت در مقاله «درمان ریشه مجدد چیست؟» توضیح داده شده است.

روکش‌های ثابت انواع مختلفی دارند، از جمله:
• روکش‌های فلز–سرامیک (PFM) که زیرساخت فلزی و رویه سرامیکی دارند.
• روکش‌های زیرکونیا که زیست‌سازگار، مقاوم و از نظر زیبایی بسیار مطلوب هستند.
• روکش‌های تمام سرامیک که برای نواحی با اهمیت زیبایی بالا کاربرد دارند.
انتخاب نوع روکش به دندان موردنظر، شرایط بایت، نیاز به زیبایی و بودجه شما بستگی دارد که در معاینه توضیح داده می‌شود. اگر می‌خواهید بیشتر درباره روکش‌های زیرکونیا بدانید، مقاله «روکش زیرکونیا» را ببینید.

یک روکش خوب که روی دندان آماده‌شدهٔ اصولی، با لابراتوار مناسب و چسب مناسب ساخته شده باشد، با رعایت بهداشت و چکاپ دوره‌ای می‌تواند سال‌ها (حتی بیش از ۱۰ سال) عملکرد خوبی داشته باشد. پوسیدگی لبه روکش معمولاً زمانی رخ می‌دهد که اطراف روکش خوب تمیز نشود یا چسب قبلی در اثر زمان و شرایط ضعیف شده باشد. در مقاله «چرا بعد از عصب‌کشی باید روکش شود؟» درباره اهمیت کیفیت روکش و لبه‌ها بیشتر صحبت کرده‌ایم.

بله. روکش‌های قدیمی که از نظر زیبایی رضایت‌بخش نیستند یا در لبه‌ها پوسیدگی و نشت دارند قابل تعویض هستند. قبل از تعویض، دندان زیر روکش از نظر سلامت ریشه، طول ریشه و میزان بافت باقیمانده ارزیابی می‌شود تا مشخص شود آیا تعویض روکش به تنهایی کافی است یا نیاز به درمان‌های تکمیلی وجود دارد.

استفاده منظم از مسواک و نخ دندان مخصوص روکش یا نخ عبوری (فلاس تریدر) و در برخی موارد مسواک بین‌دندانی برای تمیزکردن زیر بریج بسیار مهم است. اگر این نواحی خوب تمیز نشود، احتمال پوسیدگی در لبه روکش و التهاب لثه بالا می‌رود. در ویزیت، روش صحیح تمیزکردن متناسب با نوع روکش یا بریج به شما آموزش داده می‌شود.

تا مدتی بعد از تحویل روکش، مقداری حساسیت به سرما، گرما یا فشار می‌تواند طبیعی باشد و معمولاً به‌تدریج کمتر می‌شود. اگر درد شدید، ضربان‌دار یا طولانی مدت دارید، یا با جویدن احساس گیر شدید می‌کنید، بهتر است سریع‌تر مراجعه کنید تا ارتفاع روکش و وضعیت دندان زیر آن بررسی شود.

معمولاً چند هفته اول دوره عادت‌کردن به پروتز است. در این مدت ممکن است در صحبت‌کردن، جویدن و حتی حس پر بودن دهان کمی مشکل داشته باشید که به مرور بهتر می‌شود. تنظیمات متوالی توسط دندانپزشک برای بهبود تماس‌ها و کاهش نقاط فشار بسیار مهم است.

زخم‌های کوچک لثه بعد از شروع استفاده از پروتز شایع است. بهتر است پروتز را در دهان نگه دارید و با همان وضعیت برای ویزیت تنظیم مراجعه کنید تا نواحی فشار دقیقاً مشخص شود. هرگز خودتان قسمت‌هایی از پروتز را تراش ندهید؛ چون ممکن است تعادل پروتز را به هم بزنید.

با گذشت زمان، استخوان فک به‌تدریج تحلیل می‌رود و سطحی که پروتز روی آن قرار می‌گیرد تغییر می‌کند. در نتیجه پروتز ممکن است لق شود یا کمتر ثابت بایستد. در این موارد گاهی با ریلاین (افزودن آکرلیک جدید در قسمت داخلی پروتز) می‌توان تطابق را بهتر کرد و در بعضی موارد گزینه‌های ایمپلنت‌تکیه‌گاه برای افزایش ثبات مطرح می‌شود.

معمولاً توصیه می‌شود شب‌ها پروتز متحرک از دهان خارج شود تا لثه‌ها استراحت کنند و خطر قارچ دهانی و زخم‌ها کمتر شود. هنگام خارج‌کردن پروتز، آن را تمیز کنید و در ظرف مخصوص در محیط مرطوب (مثلاً آب تمیز) نگهداری کنید.

بهترین کار استفاده از مسواک مخصوص پروتز و مایع ظرفشویی رقیق یا شوینده‌های مخصوص پروتز است. خمیر دندان معمولی به دلیل زبری می‌تواند سطح پروتز را خراش دهد و جرم و رنگ بیشتری در طول زمان به خود بگیرد. تمیزکردن روزانه پروتز و لثه‌ها، بوی بد و التهاب را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

در ۲۴ ساعت اول بهتر است از خوراکی‌های نرم و خنک مثل سوپ ولرم، پوره، ماست و مایعات خنک استفاده کنید. از نوشیدنی‌های خیلی داغ، غذاهای سفت، دانه‌دار، نی‌کشیدن و سیگار خودداری کنید؛ چون می‌توانند لخته خون داخل حفره دندان کشیده‌شده را خراب کنند و منجر به درد شدید (خشکی حفره) شوند. نکات کامل‌تر مراقبت بعد از کشیدن را می‌توانید در صفحه «مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان» بخوانید.

خونابه مختصر تا چند ساعت بعد از کشیدن طبیعی است. معمولاً با گاز استریل که دندانپزشک برای شما می‌گذارد و فشار روی آن، خونریزی کنترل می‌شود. اگر خونریزی شدید، مداوم یا با لخته‌های بزرگ داشتید حتماً نیاز به بررسی دارید، مخصوصاً اگر داروی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید.

در برخی موارد، اگر شرایط استخوان و عفونت اجازه دهد، می‌توان ایمپلنت را هم‌زمان با کشیدن دندان قرار داد (ایمپلنت فوری). در بسیاری موارد دیگر، لازم است چند هفته تا چند ماه صبر شود تا التهاب و عفونت به‌طور کامل برطرف شود و استخوان کیفیت مناسب پیدا کند. تصمیم‌گیری نهایی بعد از معاینه و مشاهده رادیوگرافی انجام می‌شود. در مقاله «از کجا بفهمیم نیاز به ایمپلنت داریم؟» درباره زمان مناسب شروع درمان ایمپلنت بیشتر توضیح داده شده است.

سیگار کشیدن در روزهای اول بعد از کشیدن یا جراحی، احتمال خونریزی، عفونت و «خشکی حفره» (درد شدید بعد از کشیدن) را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. هرچه مدت بیشتری از سیگار دور بمانید، روند ترمیم بهتر است؛ حداقل در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول باید کاملاً از سیگار و قلیان خودداری شود و بعد از آن هم تا حد امکان محدود شود.

تورم از روز دوم معمولاً به اوج می‌رسد و سپس در چند روز بعد رو به کاهش می‌رود. کبودی خفیف پوست یا مخاط هم می‌تواند طبیعی باشد. استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول و سپس کمپرس گرم مرطوب طبق دستور دندانپزشک به کاهش تورم کمک می‌کند. اگر تورم هر روز بیشتر شود یا همراه با تب و بوی بد باشد، حتماً نیاز به معاینه دارید. برای نکات دقیق‌تر به صفحه «بعد از جراحی دندان» مراجعه کنید.

باز شدن زودترِ یکی از بخیه‌ها همیشه به معنی مشکل جدی نیست و در بسیاری موارد ناحیه به‌خوبی ترمیم می‌شود. با این حال بهتر است محل جراحی توسط دندانپزشک بررسی شود تا در صورت نیاز، بخیه تکمیلی یا شست‌وشوی ناحیه انجام شود و از عفونت احتمالی پیشگیری شود.

توصیه می‌شود حدود یک سالگی یا هم‌زمان با رویش اولین دندان‌های شیری، اولین معاینه دندانپزشکی انجام شود. در این ویزیت، علاوه بر بررسی وضعیت دندان‌ها، نکات مهم تغذیه، بهداشت دهان و پیشگیری از پوسیدگی به والدین آموزش داده می‌شود تا از مشکلات جدی‌تر در آینده جلوگیری شود. مقاله «دندانپزشکی اطفال» به‌طور کامل به این موضوع اختصاص دارد.

فلورایدتراپی، استفاده موضعی از فلوراید روی دندان‌هاست که مینای دندان را مقاوم‌تر کرده و ریسک پوسیدگی را کاهش می‌دهد. فیشورسیلنت، پوشاندن شیارهای عمیق روی سطح جونده دندان‌های خلفی با ماده محافظ است تا پلاک و مواد غذایی در این شیارها گیر نکند و دندان کمتر دچار پوسیدگی شود. این دو روش جزو درمان‌های پیشگیری مهم در کودکان هستند و در بخش «دندانپزشکی اطفال» با جزئیات بیشتری توضیح داده شده‌اند.

وقتی پوسیدگی دندان شیری به پالپ (عصب) نزدیک یا وارد شده باشد، برای حفظ دندان تا زمان افتادن طبیعی، درمانی به نام پالپوتومی انجام می‌شود. در این روش قسمت تاجی پالپ برداشته شده و با مواد مخصوص جایگزین می‌شود و معمولاً در نهایت روی دندان روکش مخصوص دندان شیری قرار می‌گیرد تا سال‌های باقیمانده به‌خوبی در دهان بماند.

بله. مصرف شیر، شیرخشک یا نوشیدنی‌های شیرین در طول شب و باقی‌ماندن آن‌ها دور دندان‌ها، یکی از مهم‌ترین علل پوسیدگی زودرس دندان‌های شیری است. بهتر است بعد از آخرین وعده شیر، سطح دندان‌ها تمیز شود و کودک با شیشه حاوی مایعات شیرین نخوابد.

بر اساس توصیه‌های علمی، از زمان رویش اولین دندان می‌توان از خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کرد، اما مقدار آن برای کودکان زیر ۳ سال در حد یک «لکۀ برنجی کوچک» و از ۳ تا ۶ سال در حد یک «نخود کوچک» است و کودک نباید آن را قورت دهد. انتخاب خمیردندان و میزان فلوراید بهتر است زیر نظر دندانپزشک اطفال باشد.

بسیاری از کودکان با چند جلسه آشنایی تدریجی با محیط، توضیح ساده و استفاده از روش‌های رفتاری به‌خوبی همکاری می‌کنند. در موارد خاص، بسته به سن و نوع درمان، ممکن است نیاز به درمان در چند جلسه کوتاه، روش‌های کمکی آرام‌بخشی یا ارجاع برای درمان تحت شرایط خاص باشد. بهترین تصمیم بعد از معاینه و صحبت با والدین گرفته می‌شود.

معمولاً سه مرحله اصلی وجود دارد:
۱. جراحی و قرار دادن پایه ایمپلنت در استخوان فک.
۲. دوره جوش خوردن ایمپلنت با استخوان (اوسئواینتگریشن) که بسته به شرایط استخوان و ناحیه فک چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد.
۳. مرحله پروتزی و ساخت روکش روی ایمپلنت. در معاینه اولیه، با توجه به وضعیت استخوان و تعداد ایمپلنت‌ها، مدت‌زمان تقریبی درمان برای شما توضیح داده می‌شود. برای توضیحات مرحله‌به‌مرحله می‌توانید مقاله «ایمپلنت دندانی» را مطالعه کنید.

جراحی ایمپلنت تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و در حین کار نباید درد احساس کنید. بعد از جراحی، ممکن است چند روز درد یا تورم خفیف تا متوسط داشته باشید که معمولاً با مسکن و داروهای تجویز شده کنترل می‌شود. بسیاری از بیماران، تجربه ایمپلنت را از نظر درد «قابل‌تحمل‌تر از آنچه فکر می‌کردند» توصیف می‌کنند.

در صورت استفاده از ایمپلنت‌های استاندارد، جراحی صحیح، بهداشت دهان مناسب و چکاپ‌های دوره‌ای، ایمپلنت می‌تواند سال‌ها و حتی دهه‌ها عملکرد خوبی داشته باشد. سیگار، دیابت کنترل‌نشده، بهداشت نامناسب و دندان‌قروچه کنترل‌نشده می‌توانند ریسک مشکلات اطراف ایمپلنت را بالا ببرند.

بسیاری از افراد در صورت داشتن استخوان کافی و سلامت عمومی مناسب، کاندید خوب ایمپلنت هستند. اما در مواردی مثل دیابت کنترل‌نشده، سیگار سنگین، بعضی بیماری‌های استخوانی یا مصرف برخی داروها، نیاز به بررسی دقیق‌تر و گاهی تغییر در طرح درمان وجود دارد. در جلسه مشاوره، سوابق پزشکی و رادیوگرافی شما به‌طور کامل بررسی می‌شود. در مقاله «از کجا بفهمیم نیاز به ایمپلنت داریم؟» معیارهای اصلی را به زبان ساده توضیح داده‌ایم.

معمولاً تا زمانی که رشد فک کامل نشده (اواخر نوجوانی)، ایمپلنت دائمی توصیه نمی‌شود؛ چون با رشد فک ممکن است موقعیت ایمپلنت نسبت به دندان‌های دیگر نامتناسب شود. در بزرگسالان محدودیت سنی بالا به‌تنهایی وجود ندارد و بیشتر سلامت عمومی و کیفیت استخوان اهمیت دارد.

مشکلات اطراف ایمپلنت (مثل التهاب و تحلیل استخوان) اگر زود تشخیص داده شوند، اغلب قابل‌کنترل هستند و لزوماً به معنی از دست رفتن همه ایمپلنت‌ها نیستند. چکاپ و جرمگیری منظم اطراف ایمپلنت‌ها و رسیدگی زودهنگام به علائمی مثل خونریزی، بو یا حرکت، در حفظ طولانی‌مدت آن‌ها بسیار مهم است.